Toczeń – objawy, przyczyny, leczenie

Pełna nazwa tej choroby to toczeń rumieniowaty układowy. Rumieniowaty – bo często objawia się zmianami w postaci rumieni; układowy – bo atakuje całe układy narządów i tkanek. To choroba autoimmunologiczna, która rozwija się, gdy przeciwciała produkowane przez nasz organizm zaczynają go niszczyć.

Prawdopodobne przyczyny

Jak dotąd nie określono dokładnie, co odpowiada za pojawienie się tocznia. Choroba ta ma zresztą tak zróżnicowane objawy oraz przebieg, że początkowo trudno jest ze stuprocentową pewnością postawić diagnozę. Niemniej, wiadomo że określone grupy osób są genetycznie bardziej podatne na to schorzenie, niż pozostałe. W ich sytuacji wystarczy, że wystąpią „sprzyjające” okoliczności, aby choroba się rozwinęła. Przykładowo, momentem decydującym może być pojawienie się zakażenia (chociażby bakteryjnego). Ryzyko zwiększa się także u palaczy oraz osób, których dieta obfituje w produkty wysokotłuszczowe. Przyczyną zachorowania na toczeń może być przyjmowanie niektórych leków, choć w tym przypadku mamy zwykle do czynienia z łagodniejszymi objawami. Ostrzejszy przebieg ma toczeń spowodowany ekspozycją na promienie słoneczne. Regeneracja komórek skóry będących pod wpływem promieniowania UV jest tutaj zaburzona i powstają rozległe stany zapalne. Co istotne, choroba o wiele częściej występuje u kobiet, co wiąże się z profilem hormonalnym, i jej ryzyko może przybliżać zażywanie leków hormonalnych i antykoncepcji.

U jednostek podatnych (toczeń dotyka od 30 do 50 osób na 100 tysięcy) wystąpienie któregoś z wymienionych bodźców może więc prowadzić do opisanej reakcji autoimmunologicznej i rozwoju tocznia.


Objawy mogące wskazywać na toczeń

Objawy tocznia u większości pacjentów mają dość łagodny przebieg. Wszystko zależy od tego, jaki organ zajmą autoprzeciwciała wytwarzane przez układ odpornościowy i jak rozlegle go zmienią. Mechanizm jest jednak zawsze taki sam – atakują one tkanki, odkładając się w nich w formie kompleksów immunologicznych i wywołują tym samym stan zapalny. Mogą zalegać w tkankach skóry, nerek, stawów, zaatakować nerwy lub komórki krwi. Co charakterystyczne, objawy raz zaostrzają się, raz łagodnieją, by potem znów się zaostrzyć. Wiele zależy od tego, czym dokładnie spowodowany jest u nas toczeń.

Przykładowo, jeśli toczeń wystąpi w obrębie skóry, dość łatwym do rozpoznania objawem jest symetryczny rumień pojawiający się na twarzy, obejmujący policzki, nos i fragment czoła, a często także szyję i dekolt. Rumień w kształcie pierścieni może pojawić się również na klatce piersiowej lub plecach. Zmiany możemy zauważyć na dłoniach i w formie nadżerek w jamie ustnej. Niemniej, objawem tocznia bywa też choroba Raynauda czy nasilona utrata włosów. Po pewnym czasie zmiany te znikają, choć przy ostrzejszym toczniu mogą pozostać nam blizny lub odbarwienia skóry.

Kolejny narząd, który bardzo często dotknięty jest przez toczeń, to nerki. Tu, dla odmiany, objawów nie widać przez długi czas, najczęściej zmiany prowadzą jednak do niewydolności nerek.

W sytuacji, gdy toczeń atakuje naczynia krwionośne, pokłosiem tego może być zarówno miażdżyca i jej powikłania, jak i zapalenie żył lub tętnic.

Jeśli zaś toczeń zaatakuje układ nerwowy, prawdopodobnie będziemy mieli problemy z koncentracją, zapamiętywaniem, kojarzeniem oraz odczujemy wahania nastrojów.

Choroba może objąć też mięśnie, serce, narząd wzroku czy układ pokarmowy.


Toczeń – możliwości leczenia

Ze względu na tak szerokie spectrum objawów tocznia, wykrycie go wymaga przeprowadzenia szeregu badań, począwszy od morfologii krwi, przez badania przesiewowe, a skończywszy na kapilaroskopii. Leczenie wiąże się zaś ze stałą obserwacją pod okiem specjalisty – immunologa, reumatologa czy też neurologa, w zależności od tego, jaki układ jest zajęty przez kompleksy przeciwciał.

Całkowite wyleczenie tocznia rumieniowatego jest nieosiągalne, dąży się jednak zawsze do tego, aby cofnąć objawy i nie dopuścić do rozprzestrzenienia się choroby na inne narządy. Do każdego pacjenta indywidualnie dobiera się leki i stawia na regularną kontrolę. Co najistotniejsze, nie można narażać się na kontakt z czynnikiem, który wywołuje toczeń. U  chorych wiele zależy od profilaktyki, polegającej na prowadzeniu zdrowego trybu życia i zgłaszaniu się do lekarza w razie jakichkolwiek dolegliwości zdrowotnych.


Elżbieta Gwóźdź

 

Porada dnia

Dietetyczne owoce

Odchudzasz się? Pamiętaj, żeby wybierać owoce o niskiej zawartości węglowodanów: jabłka, pomarańcze, gruszki, jagody, wiśnie, brzoskwinie i kiwi.

Polecane

Losowe

Najnowsze

Sanevita.pl | Wybierz zdrowie!