Badanie TSH – kiedy powinniśmy je wykonać?

Badanie poziomu tyreotropiny (TSH), hormonu pobudzającego do pracy tarczycę, jest "czułe" i miarodajne. Z niewielkimi wyjątkami można za jego pomocą precyzyjnie ustalić, czy funkcjonowanie tarczycy zostało zaburzone. W jakich okolicznościach badanie TSH jest wskazane?

Czym jest TSH?

Hormon tyreotropowy, w skrócie TSH, wytwarza przysadka mózgowa. Reguluje on pracę tarczycy, głównie poprzez kontrolę wydzielanych przez nią hormonów – tyroksyny (T3) i trójjodotyroniny (T4). Ściślej rzecz biorąc, TSH pobudza tarczycę do produkcji i uwalniania tychże hormonów. Zależność między nimi charakteryzuje mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego. Jeśli tarczyca wydziela za mało swoich hormonów, stężenie tyreotropiny wzrasta. Jeśli jest ich za dużo, poziom TSH maleje. Zbyt wysokie stężenie tyreotropiny świadczy o niedoczynności, zbyt niskie — o nadczynności tarczycy. Jeśli więc stwierdzi się u pacjenta jedną bądź drugą ewentualność, lekarz kieruje go na badanie krwi z oznaczeniem stężenia TSH.

 

Normy TSH i wykrywanie nadczynności lub niedoczynności tarczycy

O prawidłowej pracy tarczycy świadczy wynik mieszczący się w granicach 0,27 a 4,2 mj/l. Jeśli stężenie TSH we krwi spada poniżej 0,1 mj/l, możemy z kolei mówić o nadczynności tarczycy. Jeśli zaś przekracza górną granicę, mamy do czynienia z niedoczynnością tego gruczołu. W zależności od wieku badanego pacjenta, stanu zdrowia i płci, a nawet w zależności od konkretnego laboratorium, podane normy mogą się różnić.

 

TSH a ciąża

Badanie TSH w ciąży jest niezwykle istotne, ponieważ normy dla tego hormonu ustalono dla kobiet ciężarnych na innym poziomie. Nie może on mianowicie wynosić więcej niż 2,5 mj/l. W sytuacji, gdy stężenie TSH przekracza podaną wartość, należy podjąć leczenie. Także kobiety planujące w najbliższej przyszłości zajść w ciążę powinny przebadać się pod tym kątem. Wskazania dla nich są zbieżne z tymi, których powinny przestrzegać przyszłe matki. Unormowana praca tarczycy w czasie ciąży zapewnia prawidłowy rozwój mózgu u dziecka, dlatego tak ważna jest kontrola TSH.

 

Odstępstwa od reguły

Za wysoki lub za niski poziom tyreotropiny nie zawsze świadczy o chorobie tarczycy. Stężenie TSH może ulegać wahaniom na skutek zażywania leków czy zajścia w ciążę. Takie wahania mogą wywoływać również problemy z krążeniem, podobnie jak restrykcyjna dieta czy głodówka, skutkujące niebezpiecznymi niedoborami. Zbyt wysoka zawartość TSH dotyczy najczęściej osób w podeszłym wieku oraz pacjentów, którzy niedawno przebyli operację. Wynik może być również zawyżony przez chorobę nadnerczy. Ponieważ poziom TSH zmienia się stopniowo i bardzo wolno, nie od razu udaje się zidentyfikować problem, jeśli ten się pojawi. W razie niepokojących wyników przeprowadza się kolejne badania, tym razem stężenia wolnych hormonów tarczycy (FT3 i FT4).

 

Zaletą badania TSH jest jego „czułość” – pozwala ono wykryć wahania w stężeniu tyreotropiny nawet wówczas, gdy zaburzenia tarczycy w żaden widoczny sposób się nie objawiają.

 

Porada dnia

Ciepłe okłady na bóle zatok

Masz problem z zatokami? Połóż na twarz gorący kompres, trzymając go przez 5-10 minut, dopóki ból nie będzie mniejszy. Stosuj tak często, jak potrzebujesz.

Polecane

Losowe

Najnowsze

Sanevita.pl | Wybierz zdrowie!